Khám phá ý nghĩa mâm ngũ quả ngày Tết trong văn hóa Việt

Mâm ngũ quả là một phần không thể thiếu trong ngày tết nguyên đán của người việt. Đây không chỉ là món quà dâng lên tổ tiên mà còn mang ý nghĩa sâu sắc về sự tôn kính.. Bài viết phong thủy sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về ý nghĩa của mâm ngũ quả ngày Tết và sự khác biệt giữa các mâm ngũ quả của ba miền bắc, trung, nam.

Ý nghĩa mâm ngũ quả ngày Tết

Mâm ngũ quả ngày tết được bày biện trên bàn thờ tổ tiên để thể hiện lòng hiếu thảo và sự kính trọng đối với ông bà tổ tiên. Đây là một nghi lễ quan trọng trong các gia đình việt vào dịp tết, với mong muốn cầu chúc cho gia đình được bình an, tài lộc dồi dào và sức khỏe suốt năm mới. Bên cạnh đó, mâm ngũ quả còn là lời nguyện cầu về sự phát triển bền vững và hòa hợp giữa thiên nhiên và con người.

Theo thuyết ngũ hành của phương đông, tất cả các vật chất đều được tạo ra từ năm yếu tố cơ bản: kim (kim loại), mộc (gỗ), thủy (nước), hỏa (lửa) và thổ (đất). Chính vì vậy, mâm ngũ quả ngày tết không chỉ là sự kết hợp của các loại trái cây mà còn phản ánh sự hòa hợp giữa các yếu tố này, thể hiện mong muốn năm mới đầy đủ, thịnh vượng và phát triển.

Mâm ngũ quả – ý nghĩa của các loại quả

• Chuối: chuối được coi là biểu tượng của sự sum vầy, đoàn tụ. Trong mâm ngũ quả, chuối đại diện cho sự quây quần của gia đình, với mong muốn con cháu luôn bên nhau, đoàn kết và cùng nhau đón nhận may mắn.

• Phật thủ: quả phật thủ tượng trưng cho bàn tay khổng lồ của phật tổ như lai, mang ý nghĩa cầu bình an và sự che chở cho gia đình.

• Bưởi: bưởi mang ý nghĩa về sự an khang, thịnh vượng, cầu mong sức khỏe và may mắn cho gia đình trong năm mới.

• Lê, đào, cam, quýt: các loại quả này tượng trưng cho sự thành đạt, danh vọng và thăng tiến trong sự nghiệp, mong muốn sự nghiệp vững mạnh, thành công.

• Lựu: quả lựu là biểu tượng của con cháu đầy đàn, với mong muốn gia đình đông đúc, hạnh phúc.

• Táo: táo thể hiện sự phú quý, giàu sang, là lời cầu nguyện cho gia đình được sung túc trong năm mới.

• Thanh long: với hình dáng đẹp mắt và màu sắc rực rỡ, thanh long mang ý nghĩa của sự phát tài, phát lộc, tượng trưng cho sự hội tụ của tài lộc và thịnh vượng.

• Dưa hấu: dưa hấu được ưa chuộng trong mâm ngũ quả vì có màu đỏ tươi, thể hiện sự may mắn, ngọt ngào và hạnh phúc.

• Sung: quả sung được dùng để biểu trưng cho sự sung túc, sức khỏe và tiền bạc.

• Đu đủ: đu đủ có nghĩa là “đầy đủ”, tượng trưng cho sự thịnh vượng và sung túc.

• Xoài: xoài mang ý nghĩa cầu mong sự tiêu xài không thiếu thốn, cuộc sống đủ đầy và viên mãn.

Mâm ngũ quả ngày Tết từng miền gồm quả gì?

Ý nghĩa mâm ngũ quả ngày tết miền Bắc

• Mâm ngũ quả của người miền bắc thường được bày theo thuyết ngũ hành, với sự kết hợp của 5 màu sắc tượng trưng cho 5 yếu tố: kim (trắng), mộc (xanh), thủy (đen), hỏa (đỏ), thổ (vàng).
• Do đó, mâm ngũ quả của người miền bắc thường bao gồm các loại quả như chuối, bưởi, đào, hồng, và quýt.
• Cách trình bày phổ biến là để nải chuối dưới cùng, các loại quả khác đặt lên trên. Mâm ngũ quả miền bắc thường có sự cân đối về màu sắc và hình dáng để thể hiện sự hòa hợp và thịnh vượng.

Ý nghĩa mâm ngũ quả ngày tết miền Trung

• Ở miền trung, do điều kiện khí hậu khắc nghiệt và đất đai nghèo khó, mâm ngũ quả ngày tết thường không quá cầu kỳ.
• Người dân miền trung cúng tổ tiên với những quả có sẵn trong vùng như thanh long, chuối, dưa hấu, mãng cầu, dứa…
• Mâm ngũ quả ở đây thể hiện sự chân thành, dù không được chăm chút về hình thức nhưng luôn mang trong mình lòng thành kính dâng lên tổ tiên.

Mâm ngũ quả miền Nam

• Mâm ngũ quả miền nam thường được bày theo câu chúc “cầu sung vừa đủ xài”, với mong muốn một năm mới đủ đầy và sung túc.
• Các loại quả phổ biến trong mâm ngũ quả miền nam bao gồm mãng cầu, sung, dừa, đu đủ, xoài. Ngoài ra, người dân miền nam cũng thường bày thêm quả thơm (dứa) và dưa hấu. Mâm ngũ quả miền nam thường chọn những quả có âm thanh phát âm thuận lợi, tránh những quả có âm từ mang ý nghĩa không tốt như chuối, cam hay lê.

Lưu ý khi bày mâm ngũ quả ngày tết

Xem thêm: Chưng hoa gì ngày Tết để cả năm may mắn tài lộc phát tài

Xem thêm: Giải mã có nên tắm vào ngày mùng 1 Tết Nguyên Đán không?

• Chọn quả tươi: tránh mua quả chín ép vì sẽ nhanh hỏng. Hãy chọn những quả chưa chín hẳn để mâm ngũ quả được giữ lâu dài và tươi mới.
• Không rửa quả trước khi bày: nếu rửa quả trước khi bày lên bàn thờ, quả dễ bị thối do nước còn đọng lại. Nếu cần, có thể dùng khăn giấy ẩm lau nhẹ nhàng.
• Chọn quả có màu sắc tươi sáng: việc chọn quả có màu sắc tươi sáng, đẹp mắt sẽ giúp mâm ngũ quả thêm phần trang trọng và đầy đủ ý nghĩa.

Hy vọng bài viết này đã giúp bạn hiểu rõ hơn về ý nghĩa của mâm ngũ quả và cách bày trí sao cho phù hợp, đầy đủ và trang nghiêm trong dịp tết nguyên đán